AUDYT ENERGETYCZNY
Co to jest?
Audyt energetyczny budynku to ekspertyza techniczno-ekonomiczna przedstawiająca zużycie energii oraz stan techniczny obiektu w celu identyfikacji strat energii i wskazania najbardziej opłacalnych rozwiązań modernizacyjnych prowadzących do zmniejszenia energochłonności budynku.
Audyt energetyczny porządkuje działania oszczędnościowe biorąc pod uwagę nakłady i efekty. Pozwala podjąć właściwe decyzje inwestycyjne. Przeprowadzany jest przed realizacją przedsięwzięcia. Dokument powinien być wykonany zgodnie z obowiązującym Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 17 marca 2009 r. w sprawie szczegółowego zakresu i form audytu energetycznego oraz części audytu remontowego, wzorów kart audytów, a także algorytmu oceny opłacalności przedsięwzięcia termomodernizacyjnego.
Ustawawodawca nie określa, kto może być audytorem energetycznym. W praktyce audyty powinny być przeprowadzane przez osoby z wiedzą i doświadczeniem w zakresie budownictwa, energetyki i termomodernizacji. W najnowszej wersji programu Czyste Powietrze obowiązującej od 31.03.2025 wymagane jest, aby osoba sporządzająca audyt była jednoczesnie wpisana na listę Ministerstwa Rozwoju i Technologii, która uprawnia do wykonywania świadectw charakterystyki energetycznej budynków.
Rejestr Uprawnionych - System Rejestrów
Jakie informacje zawiera audyt?
Audyt energetyczny budynku powinien zawierać następujące elementy:
ocenę stanu technicznego budynku i jego właściwości cieplnych (ściany, dach, okna, drzwi),
inwentaryzację systemów grzewczych, wentylacji, klimatyzacji, ciepłej wody użytkowej,
propozycje modernizacji (np. ocieplenie, wymiana źródła ciepła wraz z dostosowaniem odpowiedniej mocy, wymiana stolarki),
ocenę opłacalności każdej z metod poprzez wyliczenie kosztów inwestycji i realnych oszczędności,
wskazanie, które z nich są optymalne dla rozpatrywanego obiektu.
W budownictwie największe oszczędności energetyczne mogą przynieść prace związane z:
termomodernizacją budynku - wykonanie ociepleń przegród zewnętrznych i wymiana stolarki budowlanej (drzwi, okien), docieplenie dachów, stropodachów,
modernizacją wentylacji w budynku.
Po co wykonuje się audyt energetyczny?
Audyt wykonuje się, aby:
- zaplanować optymalną termomodernizację bez przepłacania
- uzyskać dofinansowanie (np. Czyste Powietrze, Premia termomodernizacyjna),
- poprawić komfort cieplny w budynku,
- zmniejszyć rachunki za energię (gaz, prąd, ciepło),
- spełnić wymagania prawne (czasem obowiązkowy dla firm i instytucji).
Dokumentem potwierdzającym realizację założeń zawartych w audycie, sporządzanym po realizacji przedsięwzięcia, jest świadectwo charakterystyki energetycznej.
Jakie są korzyści z przeprowadzenia inwestycji w oparciu o audyt energetyczny?
Finansowe
- wskazanie najbardziej opłacalnego wariantu modernizacji,
- możliwość uzyskania dotacji lub ulg podatkowych,
- niższe rachunki za ogrzewanie.
Komfort i jakość życia
- cieplej zimą, chłodniej latem,
- brak przeciągów i zimnych ścian,
- lepsza jakość powietrza w domu.
Ekologiczne
- mniejsze zużycie energii,
- niższa emisja CO₂ i mniejszy smog,
- wsparcie dla odnawialnych źródeł energii.
Formalne i strategiczne
- dokument wymagany do wielu programów wsparcia,
- jasny plan modernizacji krok po kroku,
- wzrost wartości nieruchomości.
Dla kogo audyt energetyczny?
- właściciele domów jednorodzinnych,
- wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe,
- firmy i zakłady produkcyjne,
- instytucje publiczne.
Doradztwo dotyczące audytów energetycznych:
Audyt energetyczny jest jednym z podstawowych dokumentów przy aplikowaniu o środki na poprawę efektywności energetycznej. W związku z tym beneficjenci mogą nieodpłatnie skorzystać z usługi doradczej w ramach Projektu Doradztwa Energetycznego w zakresie weryfikacji gotowych dokumentów.
Gdzie szukać audytora energetycznego:
- PEEE (Platforma Ekspertów Efektywności Energetycznej): Home | Platforma EEE
- ZAE (Zrzeszenie Audytorów Energetycznych): Zrzeszenie Audytorów Energetycznych
- Lista audytorów z województwa kujawsko-pomorskiego: Lista audytorów energetycznych z województwa kujawsko-pomorskiego | Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu
Przepisy prawne:
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 17 marca 2009 r. w sprawie szczegółowego zakresu i form audytu energetycznego oraz części audytu remontowego, wzorów kart audytów, a także algorytmu oceny opłacalności przedsięwzięcia termomodernizacyjnego. (Dz.U. 2009 nr 43 poz. 346 z późn. zm.)
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 lutego 2015 r. w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku oraz świadectw charakterystyki energetycznej (Dz.U. 2015 poz. 376 z późn. zm.)
ŚWIADECTWO ENERGETYCZNE
Świadectwo charakterystyki energetycznej (ŚCHE) to dokument, który określa zapotrzebowanie budynku lub lokalu na energię. Zamienna nazwa stosowana dla ŚCHE to certyfikat energetyczny budynku. Chodzi m.in. o energię potrzebną do ogrzewania, ciepłej wody, wentylacji, chłodzenia, a w budynkach niemieszkalnych także do oświetlenia.
Posiadanie takiego świadectwa jest w niektórych sytuacjach obowiązkowe i wynika z przepisów unijnych oraz polskiego prawa. Jego celem jest zachęcanie do budowania i użytkowania budynków, które zużywają mniej energii. Dzięki świadectwu właściciel lub najemca może oszacować roczne zużycie energii i koszty utrzymania budynku. Zasady sporządzania tych dokumentów określa ustawa o Charakterystyce energetycznej budynków z dnia 29 sierpnia 2014 r.
Świadectwo trzeba wykonać następujących przypadkach:
- Sprzedaż lub wynajem nieruchomości – właściciel ma obowiązek przekazać świadectwo nabywcy lub najemcy.
- Zakończenie budowy nowego budynku – dokument jest wymagany przy składaniu zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wniosku o pozwolenie na użytkowanie.
- W niektórych przypadkach przy ubieganiu się o dotacje (np. w ramach programu „Czyste Powietrze”, „Moje Ciepło”).
Kto może wykonać dokument
Świadectwo energetyczne sporządzać mogą tylko osoby uprawnione, które widnieją na liście „Wykazu osób uprawnionych do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej” prowadzonej przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii: Rejestr Uprawnionych - System Rejestrów
Okres ważności dokumentu
Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku w Polsce jest ważne 10 lat od dnia jego sporządzenia.
Dokument trzeba sporządzić ponownie przed upływem 10 lat, jeśli przeprowadzono prace, które wpływają na charakterystykę energetyczną budynku, np.:
- wymiana okien lub drzwi,
- docieplenie ścian, dachu lub stropu,
- wymiana źródła ciepła (np. nowy kocioł, pompa ciepła),
- montaż instalacji fotowoltaicznej,
- modernizacja systemu ogrzewania, wentylacji lub klimatyzacji.
Co zawiera świadectwo
Świadectwo zawiera między innymi dane jak poniżej:
- Wskaźnik EU (energii użytkowej),
Energia użytkowa - ilość ciepła lub energii, która jest faktycznie potrzebna i wykorzystywana do ogrzewania, wentylacji, chłodzenia lub przygotowania ciepłej wody w budynku.
- Wskaźnik EK (energii końcowej),
Energia końcowa - ilość energii, którą trzeba dostarczyć do budynku, aby pokryć energię użytkową z uwzględnieniem strat w systemie grzewczym i przygotowania ciepła.
- Wskaźnik EP (energii pierwotnej),
Energia pierwotna – ilość energii pozyskanej bezpośrednio z naturalnych zasobów (kopalnych lub odnawialnych) obejmujących takie surowce jak węgiel, ropa, gaz, oraz źródła odnawialne: słońce, wiatr, woda, uwzględniając nakłady na wydobycie i transport.
Używając powyższych wskaźników możemy porównać energochłonność poszczególnych budynków.
W przypadku nowych budynków certyfikat energetyczny potwierdza spełnienie wymagań obowiązujących warunków technicznych (WT) dla przegród budowlanych oraz wymagania dotyczące wskaźnika Ep (energii pierwotnej).
Świadectwo, a audyt energetyczny:
Audyt energetyczny sporządzany jest przed realizacją przedsięwzięcia. Poza danymi określającymi zapotrzebowanie lokalu/budynku na energię określa zakres prac, jakie należy wykonać oraz warianty kosztowe, z których inwestor wybiera ten optymalny.
Porównanie audytu energetycznego i świadectwa energetycznego:
Przepisy prawne:
- Ustawa o Charakterystyce energetycznej budynków z dnia 29 sierpnia 2014 r. (Dz.U.2024.101 t.j.)
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 lutego 2015 r. w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku oraz świadectw charakterystyki energetycznej (Dz.U. 2015 poz. 376 z późn. zm.)
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2022.1225 t.j. z późn. zm.)