Jakość powietrza i uchwała antysmogowa

Jakość powietrza i uchwała antysmogowa woj. Kuj pom

Jakość powietrza ma istotny wpływ na zdrowie człowieka. Powietrze, którym oddychamy każdego dnia, zawiera różne substancje – zarówno naturalne jak i szkodliwe, pochodzące z działalności człowieka (antropogeniczne). Głównymi nienaturalnymi przyczynami zanieczyszczenia powietrza są spaliny samochodowe, działalność przemysłowa oraz spalanie paliw, a tym bardziej, śmieci!!! w piecach i kotłach w gospodarstwach domowych na potrzeby ogrzewania. Do najgroźniejszych należą pyły zawieszone PM10, PM2,5, tlenki azotu, dwutlenek siarki oraz bezo(a)piren. Ich wysokie stężenie może prowadzić do wielu problemów zdrowotnych. Najbardziej narażony na skutki zdrowotne zanieczyszczonego powietrza jest układ oddechowy. Wdychanie szkodliwych substancji może powodować kaszel, duszności, podrażnienie gardła oraz nasilenie chorób takich jak astma czy przewlekłe zapalenie oskrzeli. Drobne cząsteczki pyłów przedostają się nawet do płuc i krwioobieg, co zwiększa ryzyko chorób serca oraz udaru mózgu. Zła jakość powietrza wpływa również na samopoczucie i odporność organizmu. Osoby przebywające długo w zanieczyszczonym środowisku częściej odczuwają zmęczenie, bóle głowy i problemy z koncentracją. Szczególnie niebezpieczne jest to dla dzieci, osób starszych oraz kobiet w ciąży, ponieważ ich organizmy są bardziej wrażliwe na działanie toksycznych substancji.

Zanieczyszczenia powietrza są niezauważalne dla oka. Ich wielkość można zobrazować przyrównując je do włosia ludzkiego:

Źródło: https://smog.radom.pl/baza-wiedzy,4,27

Właśnie ze względu na tak małą wielkość cząstek zanieczyszczeń, one tak łatwo wnikają w ludzki organizm. Zauważalnym natomiast dla ludzkiego oka może być „Smog”. Jest to nienaturalne zjawisko atmosferyczne polegające na współwystępowaniu zanieczyszczonego powietrza oraz znacznego zamglenia i bezwietrznej pogody.

Aby poprawić jakość powietrza, konieczne jest ograniczenie emisji szkodliwych substancji, rozwijanie transportu publicznego, korzystanie z odnawialnych źródeł energii, które nie emituje szkodliwych substancji w otoczeniu człowieka, oraz sadzenie większej liczby drzew.

Sprawdź czym oddychasz

W Polsce coraz bardziej rozwinięty jest system monitoringu jakości powietrza. W systemie są stacje pomiarowe należące do Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska jak również dodatkowe stacje pomiarowe, które montują gminy, instytucje czy nawet osoby prywatne. Wyniki pomiaru jakości powietrza ze stacji pomiarowych włączonych do systemu GIOŚ można zobaczyć na interaktywnej mapie: https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/current#

Dane ze stacji monitoringu informują o jakości powietrza, a znaczne przekroczenia norm zanieczyszczeń przekazywane są publicznie, np. alert RCB.

Innym systemem z danymi pomiarowymi w czasie rzeczywistym jest system czujników Airly: https://airly.org/map/pl/

Uchwała antysmogowa

Jednym z głównych źródeł zanieczyszczeń powietrza jest emisja z indywidualnych źródeł ciepła na paliwo stałe, które nie spełniają aktualnych wymagań dotyczących urządzeń grzewczych (norma PN-303-5:2012) lub spalanie paliw niskiej jakości. W trosce o poprawę jakości powietrza, realizując przepisy wynikające z Prawa Ochrony Środowiska, urzędy województw wprowadziły akty prawa miejscowego, tj. uchwały antysmogowe. Dokumenty te regulują przepisy dotyczące eksploatacji urządzeń grzewczych na paliwo stałe, czyli te które emitują najwięcej niekorzystnych dla środowiska substancji zanieczyszczających powietrze.

Uchwała antysmogowa województwa kujawsko-pomorskiego

24 czerwca 2019 r. Sejmik Województwa Kujawsko-Pomorskiego uchwałą nr VIII/136/19 wprowadził pierwsze ograniczenia i zakazy w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw stałych. Pełna treść uchwały znajduje się w pliku do pobrania. Najistotniejsze informacje zawarte w uchwale:

Ograniczenia obowiązują na terenie województwa kujawsko-pomorskiego od 1 września 2019 r.
Uchwała dotyczy instalacji, w których następuje spalanie paliw stałych, takich jak: piece, kotły, miejscowe ogrzewacze pomieszczeń (kominiki, kozy, itp.)
Ograniczenia w zakresie spalania paliw – zakaz stosowania:
- Węgla brunatnego oraz paliw, których ten węgiel jest jego składową;
- Mułów i flotokoncentratów węglowych oraz mieszanek produkowanych z ich wykorzystaniem;
- Paliw sypkich (z udziałem węgla kamiennego o uziarnieniu poniżej 3 mm wynosi więcej niż 15 %)
- Biomasy o wilgotności w stanie roboczym powyżej 20 %.
Dopuszcza się do eksploatacji wyłącznie instalacje spełniające wymagania:
- określone dla klasy 5 wg normy PN-EN 303-5:2012 lub
- określone dla ekoprojektu dla kotłów na paliwo stałe wg rozporządzenia Komisji UE 2015/1189 z dnia 28.04.2015 r.
- określone dla ekoprojektu dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe wg rozporządzenia Komisji UE 2015/1185 z dnia 24.04.2015 r. – dotyczy miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń.
- Użytkownik źródła ciepła na paliwo stałe jest zobowiązany do wykazania spełnienia wymagań określonych w uchwale w trakcie kontroli dotyczących spełnienia norm źródła ciepła oraz świadectwa jakości paliwa stałego
Uchwała wprowadziła okresy przejściowe dotyczące likwidacji źródeł ciepła niespełniających wymagań określonych w uchwale:
- Kotły bezklasowe – tzn. niespełniające wymagań określonych dla klasy 3, 4 i 5 kotłów na paliwo stałe należało wyłączyć z eksploatacji do końca 2023 roku
- Kotły klasy 3 i 4 na paliwo stałe należy wyłączyć z eksploatacji do końca 2027 roku
- Miejscowe ogrzewacze pomieszczeń bez tzw. „certyfikatu ekoprojektu” należało wyłączyć z eksploatacji do końca 2023 r. Uchwała dla tych źródeł ciepła dopuszcza możliwość doposażenia instalacji w urządzenie zapewniające redukcję emisji pyłu, czyli tzw. elektrofiltr.

30 sierpnia 2021 r. Sejmik Województwa Kujawsko-Pomorskiego uchwałą nr XXXV/510/21, wprowadził dodatkowe obostrzenia które dotyczą wybranych miejscowości w województwie. Pełna treść uchwały znajduje się w pliku do pobrania. Uchwała zmieniająca obowiązuje na terenie:

Bydgoszczy
Ciechocinka
Grudziądza
Inowrocławia
Nakła nad Notecią
Torunia
Włocławka
uzdrowisko Wieniec-Zdrój (w gm. Brześć Kujawski)

Na terenie powyższych miejscowości wprowadzono zakaz eksploatacji źródeł ciepła na paliwo stałe niezależnie od jego klasy, jeśli istnieje możliwość podłączenia budynku/lokalu do sieci ciepłowniczej lub gazowej, a sieć ta zlokalizowana jest na terenie bezpośrednio przylegającym do działki, na której znajduje się instalacja. Dotyczy to instalacji oddanych do eksploatacji przed dniem 1 stycznia 2022 r.

Uchwała wprowadziła okresy przejściowe dotyczące likwidacji źródeł ciepła niespełniających wymagań określonych w uchwale:
- Kotły bezklasowe – tzn. niespełniające wymagań określonych dla klasy 3, 4 i 5 kotłów na paliwo stałe należało wyłączyć z eksploatacji do końca 2023 roku
- Kotły klasy 3 i 4 na paliwo stałe należy wyłączyć z eksploatacji do końca 2027 roku
- Kotły klasy 5 lub posiadające certyfikat ekoprojektu należy wyłączyć z eksploatacji do końca 2029 roku
- Miejscowe ogrzewacze pomieszczeń bez tzw. „certyfikatu ekoprojektu” należało wyłączyć z eksploatacji do końca 2023 r. Uchwała dla tych źródeł ciepła dopuszcza możliwość doposażenia instalacji w urządzenie zapewniające redukcję emisji pyłu, czyli tzw. elektrofiltr.

System Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków

Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków to system prowadzony przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego na podstawie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków. Jest to baza źródeł ciepła i źródeł spalania paliw. Wypełnienie deklaracji był obowiązkiem każdego budynku/lokalu, w którym znajduje się źródło ciepła i/lub źródło spalania paliw. Deklarację należało złożyć maksymalnie do 30 czerwca 2022 r. dla źródeł uruchomionych przed dniem 1 lipca 2021 r. W przypadku budynku, w którym źródło ciepła lub spalania paliw zostało uruchomione po 1 lipca 2021 r. - termin na złożenie deklaracji wynosi 14 dni od momentu jego uruchomienia.

Pamiętaj! Jeśli wymieniłeś źródło ciepła w swoim budynku lub zamontowałeś nowe, należy złożyć nową deklarację w CEEB: https://zone.gunb.gov.pl/pl Zgodnie z przepisami, od uruchomienia nowego źródła ciepła masz 14 dni na wypełnienie aktualizacji deklaracji.

Deklarację można wypełnić samodzielnie lub w urzędzie gminy.

Przepisy wprowadzające obowiązek złożenia deklaracji zostały wzmocnione przepisami sankcyjnymi, uwzględniającymi jednocześnie instytucję czynnego żalu.

W CEEB właściciele nieruchomości zyskają nowe e-usługi: mogą zamówić on-line przegląd przewodów kominowych, zamówić on-line inwentaryzację budynku, pobrać uproszczony audyt energetyczny, zgłosić niepokojące zjawisko związane z zanieczyszczeniem powietrza, czyli tzw. „kopciucha", sprawdzić osobę uprawnioną.

Więcej informacji o systemie CEEB na stronie: https://zone.gunb.gov.pl/pl

Dokumenty do pobrania: